Khi một người gõ tìm kiếm, họ thường viết ngắn gọn: "sửa điều hòa Hà Nội". Khi cùng người đó nói với điện thoại, câu hỏi trở thành: "ở gần đây có chỗ nào sửa điều hòa uy tín không?". Hai cách hỏi này dẫn tới cùng một nhu cầu, nhưng chúng tạo ra những từ khóa rất khác nhau. Đó là lý do tìm kiếm bằng giọng nói đáng được quan tâm riêng, thay vì coi nó chỉ là một dạng lưu lượng truy cập như mọi dạng khác.
Tìm kiếm bằng giọng nói khác gì tìm kiếm bằng gõ phím
Điểm khác đầu tiên là độ dài và tính tự nhiên. Câu hỏi bằng giọng nói thường dài hơn, đầy đủ chủ ngữ vị ngữ, và bắt đầu bằng những từ như "ở đâu", "như thế nào", "bao nhiêu". Trong khi đó, câu gõ phím thường rút gọn còn vài từ chính. Điều này có nghĩa là một trang chỉ tối ưu cho từ khóa ngắn có thể bỏ lỡ toàn bộ nhóm truy vấn dài mà người dùng thực sự nói ra.
Điểm khác thứ hai là tính địa phương và tính tức thời. Rất nhiều câu hỏi bằng giọng nói gắn với "gần đây" hay "đang mở cửa", vì người nói thường đang di chuyển hoặc cần giải quyết việc ngay.
Vì sao giọng nói làm thứ hạng khó đọc hơn
Khó khăn lớn nhất là bạn không thể tách riêng lưu lượng giọng nói trong báo cáo thông thường. Khi ai đó hỏi bằng giọng nói rồi bấm vào kết quả, lượt truy cập đó vẫn hiển thị như một lượt tìm kiếm tự nhiên bình thường. Trợ lý ảo trả lời trực tiếp mà không cần bấm vào trang thì còn khó đo hơn nữa, vì không có lượt truy cập nào được ghi lại, dù thương hiệu của bạn vừa được nhắc tới.
Một khó khăn khác là tính chất "một đáp án duy nhất". Với tìm kiếm gõ phím, người dùng thấy cả một trang kết quả và có thể bấm vào hạng 2, hạng 3. Với giọng nói, trợ lý thường chỉ đọc một đáp án, và đáp án đó thường lấy từ trang chiếm featured snippet hoặc trang xếp hạng rất cao. Điều này làm cho cuộc cạnh tranh ở nhóm truy vấn câu hỏi trở nên khốc liệt hơn: hoặc bạn là đáp án được đọc lên, hoặc bạn gần như vô hình.
Dấu hiệu gián tiếp cho thấy giọng nói đang ảnh hưởng tới bạn
Vì không đo trực tiếp được, hãy theo dõi các dấu hiệu gián tiếp. Dấu hiệu thứ nhất là sự tăng lên của các truy vấn dạng câu hỏi trong dữ liệu tìm kiếm của bạn: những cụm từ bắt đầu bằng "cách", "ở đâu", "bao nhiêu", "có nên". Dấu hiệu thứ hai là lưu lượng từ thiết bị di động vào các trang trả lời câu hỏi cụ thể, vì phần lớn tìm kiếm bằng giọng nói diễn ra trên điện thoại.
Dấu hiệu thứ ba là một trang trả lời câu hỏi bỗng nhận nhiều hiển thị hơn nhưng tỷ lệ bấm không tăng tương ứng: rất có thể đáp án của trang đang được đọc lên hoặc hiển thị ngay trên trang kết quả.
Cách theo dõi hạng cho nhóm truy vấn giọng nói
Bước đầu tiên là tách riêng một nhóm từ khóa câu hỏi trong dự án theo dõi của bạn. Hãy chọn những câu hỏi mà khách hàng thật sự hỏi: câu hỏi về giá, về cách làm, về địa điểm, về sự so sánh. Đừng chỉ theo dõi từ khóa ngắn gốc rồi suy ra; hãy theo dõi chính những câu hỏi dài đó, vì chúng mới là thứ người dùng nói ra.
Trên Keyword.help, bạn theo dõi hạng theo quốc gia và thiết bị tới Top 30, nên hãy chú ý đặc biệt tới hạng trên điện thoại cho nhóm này. Một từ khóa câu hỏi có thể đứng hạng 3 trên máy tính nhưng hạng 8 trên điện thoại, và với giọng nói thì hạng trên điện thoại mới là hạng quan trọng. Ghi lại hạng của nhóm câu hỏi theo tuần, và so sánh với nhóm từ khóa ngắn để thấy hai nhóm này di chuyển khác nhau ra sao.
Bước tiếp theo là đối chiếu hạng với featured snippet: với mỗi câu hỏi quan trọng, hãy xem ai đang giữ hộp đáp án. Nếu hạng của bạn vẫn tốt nhưng hộp đáp án đã đổi chủ, hãy xem lại cách trình bày: đặt câu hỏi làm tiêu đề phụ và trả lời ngắn gọn ngay bên dưới.
Những hiểu lầm cần tránh
Hiểu lầm đầu tiên là cho rằng tối ưu giọng nói là một dự án riêng, tách khỏi SEO. Thực tế, phần lớn việc cần làm — trả lời câu hỏi rõ ràng, tải nhanh trên điện thoại, thông tin địa phương chính xác — đều là những việc tốt cho SEO nói chung. Coi giọng nói là một góc nhìn để ưu tiên, chứ không phải một kênh tách biệt, sẽ giúp bạn tránh làm trùng công việc.
Hiểu lầm thứ hai là kỳ vọng đo được chính xác bao nhiêu lượt đến từ giọng nói. Không có báo cáo nào cho con số đó một cách đáng tin, và việc cố gắng đo cho bằng được chỉ khiến bạn tốn thời gian. Hãy đo những gì đo được — hạng của nhóm câu hỏi, tỷ lệ giữ featured snippet, lưu lượng di động vào trang trả lời — và dùng chúng làm chỉ báo thay thế. Hiểu lầm thứ ba là nghĩ rằng chỉ doanh nghiệp lớn mới cần quan tâm: với doanh nghiệp địa phương, một câu hỏi "gần đây" được trả lời đúng có thể mang lại một cuộc gọi ngay.
Kết luận
Tìm kiếm bằng giọng nói không thay thế tìm kiếm gõ phím, nhưng nó thay đổi hình dạng của từ khóa: dài hơn, tự nhiên hơn, gắn địa phương hơn, và cạnh tranh ở vị trí đáp án duy nhất. Vì không thể đo trực tiếp, hãy theo dõi nhóm từ khóa câu hỏi riêng, chú ý hạng trên điện thoại, và đối chiếu với featured snippet theo tuần. Bạn có thể tạo dự án theo dõi nhóm câu hỏi tại trang đăng ký, xem thêm các phương pháp khác tại chuyên mục blog của Keyword.help, và bắt đầu bằng mười câu hỏi khách hàng hay hỏi bạn nhất.