Bạn viết bài mới với hy vọng chiếm thêm một vị trí trên trang kết quả, nhưng rồi phát hiện chính bài mới đang tranh hạng với bài cũ của mình. Hai trang cùng nhắm một từ khóa, Google luân phiên đưa trang này rồi trang kia lên, và không trang nào giữ được hạng ổn định. Hiện tượng này gọi là cannibalization, và nó phổ biến hơn nhiều người tưởng, đặc biệt ở những website viết nhiều bài quanh cùng một chủ đề.
Cannibalization thực sự là gì, và khi nào nó không phải là vấn đề
Điều quan trọng đầu tiên là phân biệt trùng từ khóa với trùng ý định. Hai trang cùng nhắc tới một từ khóa nhưng trả lời hai nhu cầu khác nhau thì không phải là vấn đề: một bài "giày chạy bộ tốt nhất cho người mới" và một bài "giày chạy bộ tốt nhất cho marathon" đều chạm tới từ khóa giày chạy bộ, nhưng chúng phục vụ hai đối tượng khác nhau. Cannibalization thật sự xảy ra khi hai trang trả lời cùng một câu hỏi cho cùng một đối tượng, chỉ khác nhau ở tiêu đề.
Google cũng không phạt website chỉ vì có nhiều trang xuất hiện cho cùng một truy vấn. Vấn đề là khi hai trang thay nhau xuất hiện, lượt bấm và liên kết bị chia nhỏ giữa hai trang, thay vì dồn vào một trang mạnh duy nhất.
Cách phát hiện các trang đang tranh nhau
Cách phát hiện đáng tin nhất bắt đầu từ dữ liệu tìm kiếm: lọc theo một truy vấn cụ thể rồi xem có bao nhiêu địa chỉ của bạn nhận được hiển thị cho truy vấn đó. Nếu hai địa chỉ cùng nhận hiển thị đáng kể, đó là ứng viên cần xem xét — nhưng đừng kết luận chỉ từ con số: hãy mở cả hai trang ra đọc cạnh nhau và tự hỏi chúng có thực sự trả lời cùng một nhu cầu hay không.
Trên Keyword.help, bạn theo dõi hạng theo quốc gia và thiết bị tới Top 30, nên hãy chú ý tới địa chỉ nào đang giữ hạng, không chỉ vị trí: một từ khóa đổi trang liên tục là một từ khóa đang có vấn đề.
Chọn trang chính, rồi mới chọn cách xử lý
Trước khi sửa bất cứ thứ gì, hãy chọn một trang chính cho mỗi từ khóa bị tranh chấp. Trang chính nên là trang khớp ý định nhất, có nội dung đầy đủ nhất, và đang có kết quả tốt nhất về lưu lượng hoặc chuyển đổi. Mọi quyết định sau đó đều xoay quanh trang này: các trang còn lại sẽ được gộp vào nó, phân biệt rõ với nó, hoặc rút khỏi cuộc tranh hạng bằng cách khác.
Cách xử lý phổ biến nhất là gộp và chuyển hướng: lấy những phần hay nhất của trang yếu hơn đưa vào trang chính, rồi chuyển hướng vĩnh viễn trang yếu hơn về trang chính. Cách thứ hai là phân biệt lại: viết lại tiêu đề và nội dung của trang yếu hơn để nó nhắm tới một từ khóa và ý định khác hẳn.
Hai cách còn lại dùng cho trường hợp đặc biệt: thẻ canonical khi bạn cần giữ cả hai trang cho người dùng nhưng muốn báo Google biết trang nào là bản chính, và thẻ noindex cho những trang tiện ích mỏng không cần xuất hiện trên kết quả tìm kiếm. Chọn sai cách cũng gây hại: noindex một trang đang mang lại lưu lượng tốt có thể làm mất hạng mà không giải quyết được gì.
Ngăn cannibalization ngay từ khi lên kế hoạch nội dung
Cách ngăn hiệu quả nhất không nằm ở khâu sửa chữa mà nằm ở khâu lên kế hoạch: trước khi viết bài mới, hãy kiểm tra xem website của bạn đã có trang nào nhắm cùng từ khóa và cùng ý định hay chưa. Một bảng đơn giản gồm từ khóa, ý định và địa chỉ trang chính sẽ ngăn được phần lớn các trường hợp tranh chấp ngay từ đầu. Quy tắc này đặc biệt quan trọng với đội nhiều người viết, vì mỗi người có thể vô tình viết trùng chủ đề của người khác mà không biết.
Cũng cần rà soát định kỳ, vì cannibalization có thể xuất hiện dần dần khi bài cũ được cập nhật thêm ý mới hay trang danh mục bắt đầu xếp hạng cho từ khóa của bài viết. Mỗi quý, hãy rà soát các từ khóa quan trọng nhất để xem có trang mới nào chen vào tranh hạng hay không.
Những sai lầm thường gặp khi xử lý
Sai lầm đầu tiên là gộp trang chỉ vì thấy trùng từ khóa trên bề mặt, mà không đọc kỹ nội dung: một trang đang làm tốt với một ý định riêng có thể bị xóa oan, kéo theo mất lưu lượng và giá trị liên kết. Sai lầm thứ hai là sửa hàng loạt cùng lúc: hãy xử lý từng cặp một, đợi vài tuần để xem hạng ổn định ra sao, rồi mới chuyển sang cặp tiếp theo.
Sai lầm thứ ba là quên cập nhật liên kết nội bộ sau khi gộp. Nếu các bài viết khác trong website vẫn liên kết tới địa chỉ cũ đã chuyển hướng, người dùng và Google vẫn phải đi qua một bước trung gian không cần thiết. Sau mỗi lần gộp, hãy cập nhật các liên kết nội bộ quan trọng trỏ thẳng tới trang chính. Nếu bạn đang rà soát nội dung và muốn theo dõi xem hạng của trang chính thay đổi ra sao sau khi gộp, bạn có thể bắt đầu tại trang đăng ký và đưa từ khóa đó vào dự án theo dõi.
Kết luận
Cannibalization không phải là án phạt, mà là tín hiệu cho thấy website của bạn đang tự chia nhỏ sức mạnh của mình. Hãy phát hiện bằng dữ liệu truy vấn kết hợp với việc đọc trực tiếp hai trang, chọn một trang chính cho mỗi từ khóa, rồi chọn cách xử lý phù hợp. Và quan trọng nhất, hãy ngăn từ đầu bằng bảng từ khóa gắn với địa chỉ trang chính. Nếu muốn tham khảo thêm các phương pháp theo dõi hạng khác, bạn có thể xem thêm tại chuyên mục blog của Keyword.help.