Cứ tới gần Tết, mùa tựu trường hay một đợt sale lớn, nhiều chủ website lại thấy thứ hạng của mình nhảy múa: có từ khóa vọt lên vài bậc trong một tuần, có từ khóa rớt khỏi Top 30 dù không ai động vào website. Phản ứng đầu tiên thường là hoảng hốt và sửa lung tung: viết lại bài, đổi tiêu đề, thậm chí xóa trang. Nhưng biến động theo mùa là chuyện bình thường của tìm kiếm. Vấn đề không phải là hạng có thay đổi hay không, mà là bạn có đọc đúng nguyên nhân của sự thay đổi đó hay không.
Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở chỗ: vào mùa cao điểm, chính nhu cầu tìm kiếm thay đổi, và cùng với nó là mức độ cạnh tranh trên trang kết quả. Nhiều đối thủ cùng đẩy mạnh nội dung và quảng cáo cho cùng một nhóm từ khóa, Google cũng có thêm tín hiệu mới để sắp xếp lại thứ tự. Vì vậy, một từ khóa tụt vài bậc trong tuần sale chưa chắc là trang của bạn yếu đi; nó có thể chỉ là mặt bằng chung đã dịch chuyển.
Ba loại biến động mùa vụ cần phân biệt
Loại thứ nhất là biến động do nhu cầu tăng. Khi nhiều người tìm kiếm hơn, Google có xu hướng thử nghiệm nhiều kết quả hơn, và thứ hạng dao động mạnh hơn bình thường. Đây là dao động ngắn hạn, thường tự ổn định khi nhu cầu hạ nhiệt. Loại thứ hai là biến động do cạnh tranh tăng: đối thủ ra trang mới, chạy khuyến mãi, được báo chí nhắc tới, và chiếm vị trí của bạn trong vài tuần. Loại này cần theo dõi lâu hơn, vì đối thủ có thể giữ vị trí mới sau mùa nếu trang của họ thực sự tốt hơn.
Loại thứ ba mới là biến động do chính website của bạn: trang chậm, hết hàng, nội dung lỗi thời, hay trang đích bị thay đổi đúng lúc cao điểm. Loại này nguy hiểm nhất vì nó không tự hồi phục khi mùa qua đi. Muốn phân biệt ba loại, bạn không thể chỉ nhìn một con số hạng trong một ngày; bạn cần nhìn cả nhóm từ khóa, cả trang đích, và cả cùng kỳ năm trước.
Lấy mốc trước mùa, đừng so với tuần trước đó
Sai lầm phổ biến nhất khi đọc dữ liệu mùa vụ là so sánh tuần cao điểm với tuần ngay trước đó. Tuần trước cao điểm vốn đã là giai đoạn nhu cầu đang lên, nên phép so sánh này luôn phóng đại hoặc che giấu sự thật. Cách đúng là lấy mốc trước mùa: thứ hạng và lưu lượng của cùng nhóm từ khóa ở thời điểm yên ắng trước khi mùa bắt đầu, rồi so với cùng kỳ năm trước nếu website đã có dữ liệu.
Trên Keyword.help, bạn theo dõi hạng theo quốc gia và thiết bị tới Top 30, nên hãy ghi chú rõ mốc trước mùa cho từng nhóm từ khóa ngay trong dự án theo dõi. Khi mùa kết thúc, đừng vội kết luận ngay trong tuần đầu tiên sau mùa: nhu cầu rơi nhanh thường kéo theo một đợt dao động ngược, và phải hai tới ba tuần sau bạn mới thấy mặt bằng thật sự.
Đọc theo nhóm, không đọc từng từ khóa lẻ
Trong mùa cao điểm, một từ khóa lẻ gần như không nói lên điều gì. Một từ khóa có thể rớt vì đối thủ tung trang sale mới, trong khi cả nhóm từ khóa cùng chủ đề vẫn giữ vững. Ngược lại, một từ khóa vọt lên có thể chỉ là hiệu ứng nhất thời của một trang mới được Google thử nghiệm. Vì vậy, hãy luôn đọc theo nhóm: nhóm quà Tết, nhóm sale cuối năm, nhóm dịch vụ theo mùa, mỗi nhóm có trang đích và đối tượng riêng.
Khi đọc theo nhóm, hãy chú ý tới ba tín hiệu cùng lúc. Thứ nhất là hướng chung của nhóm: phần lớn từ khóa cùng lên hay cùng xuống. Thứ hai là trang đích đang giữ hạng: vẫn là trang cũ hay đã đổi sang trang khác của bạn. Thứ ba là thiết bị: hạng mobile và desktop có lệch nhau hay không, vì vào mùa sale, người dùng mua sắm trên điện thoại nhiều hơn hẳn và hành vi tìm kiếm trên hai thiết bị có thể khác nhau rõ rệt.
Chuẩn bị trước mùa quan trọng hơn xử lý trong mùa
Phần lớn công việc mùa vụ phải làm xong trước khi mùa bắt đầu. Nội dung cho mùa cao điểm cần được đăng sớm đủ để Google lập chỉ mục và đánh giá, chứ không phải đăng đúng tuần sale rồi chờ hạng lên. Trang đích mùa vụ cũng cần kiểm tra kỹ trước: tốc độ tải trên điện thoại, tình trạng còn hàng, giá và chương trình khuyến mãi hiển thị đúng, liên kết nội bộ trỏ về đúng trang. Để có mốc theo dõi rõ ràng, bạn có thể bắt đầu tại trang đăng ký và đưa nhóm từ khóa mùa vụ vào dự án riêng trước khi mùa bắt đầu.
Sau mùa: giữ lại cái gì, bỏ cái gì
Khi mùa kết thúc, đừng xóa ngay các trang mùa vụ. Nhiều trang mùa vụ vẫn mang lại lưu lượng lai rai quanh năm, và quan trọng hơn, chúng là tài sản cho mùa sau: tuổi trang, liên kết và lịch sử hạng đều được giữ lại nếu bạn giữ trang và cập nhật nội dung khi mùa mới tới. Cách tốt hơn là hạ mức độ nhấn mạnh của trang sau mùa, cập nhật ngày và thông tin cho mùa tiếp theo khi tới gần, thay vì xóa rồi làm lại từ đầu mỗi năm.
Kết luận
Biến động thứ hạng trong mùa cao điểm không phải lúc nào cũng là tín hiệu xấu. Hãy lấy mốc trước mùa, so với cùng kỳ năm trước, đọc theo nhóm từ khóa thay vì từng từ khóa lẻ, và chuẩn bị nội dung trước mùa thay vì sửa chữa hoảng loạn trong mùa. Làm được như vậy, bạn sẽ biết khi nào cần can thiệp thật sự và khi nào chỉ cần kiên nhẫn chờ mùa đi qua. Nếu muốn tham khảo thêm các phương pháp theo dõi hạng khác, bạn có thể xem thêm tại chuyên mục blog của Keyword.help.